Việc ban hành nghị quyết nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất để tổ chức, quản lý và phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư ở Thủ đô; đồng thời đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác quản lý nhà nước ở cơ sở, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh và phát triển đô thị văn minh, hiện đại.
Những nội dung trọng tâm của Nghị quyết
1. Quy định về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố
Nghị quyết quy định rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố trên địa bàn thành phố. Đây là những tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, đóng vai trò cầu nối giữa chính quyền cơ sở với người dân.
Theo đó, thôn, tổ dân phố có trách nhiệm tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phát huy tinh thần đoàn kết, dân chủ, tương trợ trong cộng đồng; tham gia giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ môi trường và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.
2. Quy định việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên và đổi tên
Nghị quyết quy định cụ thể các điều kiện, trình tự, thủ tục liên quan đến việc:
Thành lập mới thôn, tổ dân phố;
Sắp xếp, tổ chức lại đơn vị thôn, tổ dân phố;
Giải thể khi không còn đáp ứng điều kiện theo quy định;
Đặt tên và đổi tên thôn, tổ dân phố bảo đảm phù hợp với đặc điểm lịch sử, văn hóa, truyền thống và yêu cầu quản lý của địa phương.
Các quy định này nhằm bảo đảm tính thống nhất, khoa học trong quản lý dân cư, phù hợp với tốc độ đô thị hóa và sự phát triển của thành phố Hà Nội.
3. Quy định về chức danh, số lượng, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách
Một trong những nội dung quan trọng của nghị quyết là quy định về các chức danh, số lượng người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố; đồng thời xác định rõ chế độ, chính sách hỗ trợ đối với đội ngũ này.
Nghị quyết hướng tới việc bảo đảm điều kiện hoạt động, nâng cao trách nhiệm và hiệu quả công tác của những người trực tiếp tham gia quản lý, điều hành các hoạt động cộng đồng tại cơ sở, góp phần xây dựng chính quyền gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn.
4. Trách nhiệm tổ chức thực hiện
Nghị quyết quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, địa phương trong quá trình triển khai thực hiện.
Các cấp chính quyền, cơ quan chức năng có trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, phổ biến nội dung nghị quyết đến cán bộ, đảng viên và Nhân dân; hướng dẫn thực hiện các quy định liên quan; đồng thời thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện để bảo đảm hiệu quả, đúng quy định của pháp luật.
5. Ý nghĩa của Nghị quyết
Việc ban hành và triển khai Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện cơ chế quản lý ở cơ sở, nâng cao hiệu quả hoạt động của thôn, tổ dân phố trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Nghị quyết góp phần phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào các hoạt động tự quản, xây dựng môi trường sống văn minh, an toàn và hiện đại.
Thông qua nghị quyết, thành phố Hà Nội tiếp tục khẳng định quyết tâm xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại", phát triển bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong sự nghiệp xây dựng và phát triển Thủ đô.
Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, là cơ sở thống nhất để tổ chức, quản lý và phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Lê Hân