Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: "Mỗi một người dân mạnh khỏe là cả nước mạnh khỏe". Thấm nhuần tư tưởng đó, Đảng, Nhà nước ta luôn xác định: Sức khỏe nhân dân là vốn quý nhất, là nền tảng và động lực cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Ngày 7 tháng 4 hằng năm là Ngày Sức khỏe toàn dân của Việt Nam, đồng thời cũng là Ngày Sức khỏe Thế giới do Tổ chức Y tế Thế giới phát động. Đây không chỉ là dịp để nhắc nhớ về vai trò của ngành y tế, mà còn là lời kêu gọi mỗi người dân, mỗi gia đình chủ động hơn trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của chính mình. Trong bối cảnh áp lực cuộc sống ngày càng lớn, bệnh tật có xu hướng gia tăng và trẻ hóa, thì việc xây dựng một văn hóa sức khỏe bắt đầu từ mỗi cá nhân, mỗi mái ấm gia đình trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Sức khỏe không phải là điều có thể "mua" khi cần, mà là kết quả của cả một quá trình tích lũy lâu dài. Nhiều người vẫn quen với cách tiếp cận thụ động: Chỉ khi có bệnh mới đi khám, khi cơ thể lên tiếng mới bắt đầu quan tâm. Nhưng thực tế cho thấy, phần lớn các bệnh lý nguy hiểm hiện nay đều có thể phòng ngừa hoặc phát hiện sớm nếu mỗi người duy trì lối sống khoa học, kiểm tra sức khỏe định kỳ và có kiến thức cơ bản về chăm sóc bản thân.
Ở góc độ đó, vai trò của mỗi cá nhân là nền tảng. Một người biết tự chăm sóc sức khỏe không chỉ bảo vệ chính mình mà còn giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội. Những thói quen tưởng chừng nhỏ bé như ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc, tập thể dục đều đặn, hạn chế rượu bia, thuốc lá… lại chính là liều vắc xin hữu hiệu nhất. Không ít nghiên cứu đã chỉ ra rằng, lối sống lành mạnh có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tiểu đường, ung thư những căn bệnh đang là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu hiện nay.
Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở mỗi cá nhân thì chưa đủ. Gia đình mới chính là môi trường đầu tiên và quan trọng nhất hình thành nên ý thức và thói quen về sức khỏe. Một gia đình quan tâm đến sức khỏe sẽ tạo ra những chuẩn mực tích cực: Bữa cơm đủ dinh dưỡng, không khí sinh hoạt lành mạnh, sự chia sẻ và động viên nhau trong việc rèn luyện thể chất và tinh thần. Trẻ em lớn lên trong môi trường như vậy sẽ hình thành thói quen tốt từ sớm, trong khi người lớn tuổi cũng có thêm động lực để duy trì sức khỏe.
Đáng chú ý, trong xã hội hiện đại, khi nhịp sống gấp gáp, khiến nhiều gia đình ít có thời gian dành cho nhau, thì việc chăm sóc sức khỏe chung càng cần được coi trọng như một sợi dây kết nối. Những buổi đi bộ cùng nhau, những bữa ăn gia đình đúng nghĩa, hay đơn giản là cùng nhau nhắc nhở uống đủ nước, ngủ đúng giờ… không chỉ giúp nâng cao thể chất mà còn nuôi dưỡng đời sống tinh thần, giảm căng thẳng yếu tố đang âm thầm bào mòn sức khỏe của nhiều người.
Một thực tế cần nhìn nhận thẳng thắn là hiện nay, không ít người lao động, đặc biệt là công nhân, lao động phổ thông vẫn đang ở vùng trũng về chăm sóc sức khỏe. Áp lực mưu sinh khiến họ ít có điều kiện quan tâm đến bản thân, bữa ăn còn thiếu dinh dưỡng, thời gian nghỉ ngơi hạn chế, việc khám sức khỏe định kỳ chưa được coi trọng. Nhiều người chỉ đến bệnh viện khi bệnh đã nặng, dẫn đến chi phí điều trị cao và hệ lụy kéo dài.
Ngày Sức khỏe toàn dân vì thế không nên chỉ là một khẩu hiệu mang tính phong trào, mà cần trở thành điểm nhấn để mỗi người nhìn lại cách mình đang sống. Sức khỏe không chỉ là câu chuyện của bệnh viện hay bác sĩ, mà là trách nhiệm của từng cá nhân, từng gia đình. Chăm sóc bản thân và gia đình cũng là xây dựng nền tảng sức khỏe quốc gia.
Lê Hân