Để chủ động trong công tác Phòng, chống nắng nóng cho đàn vật nuôi trên địa bàn xã, giảm thiểu nguy cơ bị bệnh dịch phát sinh và phát triển chăn nuôi bền vững, đảm bảo thương mại, bảo vệ sức khỏe người dân. Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã đề nghị các cơ sở nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi gia súc, gia cầm lưu ý một số nội dung sau:
I. Đối với nuôi trồng thủy sản:
- Kiểm tra bờ, cống ao để tránh hiện tượng rò rỉ nước. Duy trì mực nước trong ao trên 1,5 m. Những nơi có điều kiện thay nước có thể thay từ 15-20% lượng nước cũ và cấp thêm nước mới vào ao dưới dạng phun mưa (tốt nhất vào sáng sớm). Đối với những ao nước thấp không có điều kiện thay, cấp thêm nước mới có thể thả các loại cây thuỷ sinh như bèo tây xung quanh ao để làm chỗ trú nắng, nóng cho cá (diện tích bèo thả không quá 20% diện tích mặt ao);
- Dùng lưới lan che phủ 2/3 diện tích mặt ao và cao hơn mặt nước trên 2m để hạn chế bức xạ của ánh sáng mặt trời, tạo độ thông thoáng giảm tăng nhiệt độ nước trong ao, tránh gây sốc cho thuỷ sản nuôi;
- Giảm 50% lượng thức ăn khi trời nắng nóng gay gắt. Bổ sung vitamin C, khoáng chất, chế phẩm sinh học vào thức ăn nhằm tăng cường sức đề kháng, duy trì đàn thuỷ sản nuôi;
- Hàng tuần nên dùng vôi bột hòa tan tạt đều khắp ao vào buổi chiều mát để khử trùng nguồn nước và ổn định pH trong ao với hàm lượng 2 - 4 kg vôi bột/100 m3 nước. Quản lý tốt các yếu tố môi trường nước ao đặc biệt là các loại khí độc có trong ao như: NH3, NO2, H2S…Kiểm tra 1 tuần/1 lần bằng các loại Test nhanh và có biện pháp xử lý triệt để các khí độc này trong ao bằng các loại chế phẩm sinh học, sản phẩm xử lý môi trường ao nuôi (Zeolite, Yucca...);
- Tăng cường sử dụng các thiết bị máy quạt nước, máy sục khí, máy tạo sóng,...cả ban ngày lẫn ban đêm để đảo nước tạo oxy cho cá tránh hiện tượng ngạt khí; giảm nhiệt độ nước tránh hiện tượng phân tầng nước,... Có kế hoạch dự phòng các thiết bị phát điện thay thế để tránh trường hợp mất điện;
- Chủ động thu hoạch thuỷ sản nuôi khi đạt kích cỡ thương phẩm hoặc san thưa mật độ ngay khi thiếu nước, hạn hán xảy ra.
II. Đối với chăn nuôi gia súc, gia cầm
1. Đối với lợn
- Chuồng trại: Xây dựng cố gắng chọn hướng chuồng theo hướng Nam hoặc Đông Nam, đảm bảo thông thoáng; sử dụng vật liệu cách nhiệt (mái ngói, lá cọ, lá dừa, rơm…); lắp đặt quạt thông gió, hệ thống làm mát. Trồng cây xanh xung quanh tạo bóng mát, có phên che chống nắng. Trong những ngày nắng nóng có thể phun nước lên mái để giảm nhiệt.
- Vệ sinh chuồng nuôi: Thường xuyên vệ sinh, thu gom và xử lý chất thải kịp thời nhằm giảm phát sinh nhiệt và khí độc trong chuồng nuôi.
- Mật độ nuôi: Lợn nái 3 – 4 m²/con; lợn thịt khoảng 2 m²/con.
- Chăm sóc, nuôi dưỡng:
+ Tắm cho lợn 2 – 3 lần/ngày.
+ Cung cấp đầy đủ nước sạch, mát; có thể bổ sung chất điện giải trong những ngày nắng nóng kéo dài.
+ Cho ăn vào thời điểm mát trong ngày (sáng sớm, chiều tối), hạn chế cho ăn vào thời điểm nắng nóng cao điểm.
+ Bổ sung vitamin C, B-complex, men tiêu hóa nhằm tăng sức đề kháng và khả năng chống nóng.
2. Đối với trâu, bò
- Chuồng trại: Bố trí chuồng nuôi thông thoáng, sạch sẽ, có phên che nắng, trồng cây xanh tạo bóng mát xung quanh khu vực nuôi.
- Vệ sinh chuống trại: thường xuyên vệ sinh, thu gom và xử lý chất thải kịp thời, nhằm giảm phát sinh nhiệt và khí độc trong chuồng nuôi.
- Quản lý chăn thả: chăn thả sáng sớm (6 giờ đến 9 giờ) và chiều muộn (16 giờ - 18 giờ); trong thời gian nắng cần cho nghỉ ở nơi có bóng mát.
- Mật độ nuôi: Trâu, bò thịt 4 – 6 m²/con; bê, nghé 1 – 2 m²/con.
- Chăm sóc, nuôi dưỡng: tăng cường thức ăn thô xanh, giảm thức ăn tinh, chia nhiều bữa ăn trong ngày, cơ bản đảm bảo khẩu phần ăn cân đối, đầy đủ dinh dưỡng. Cho uống nước tự do và bổ sung chất điện giải, vitamin C trong những ngày nắng, nóng kéo dài.
+ Cung cấp 30 – 35 kg thức ăn thô xanh/con/ ngày (tùy theo khối lượng cơ thể và mức độ sản xuất).
+ Bổ sung 0,5 – 1 kg thức ăn tinh (bột ngô, sắn, cám gạo…) và 15 – 20 g
muối/con/ngày.
+ Cho uống đủ nước sạch, mát.
+ Tắm chải 2 – 3 lần/ngày để giảm nhiệt cơ thể.
3. Đối với gia cầm
Gia cầm rất mẫn cảm với nhiệt độ cao; khi nhiệt độ môi trường trên 35°C có thể gây sốc nhiệt nghiêm trọng, thậm chí gây chết nhanh nếu không được làm mát kịp thời. Cần đặc biệt chú ý mật độ nuôi và độ thông thoáng chuồng trại, đây là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả phòng chống sốc nhiệt. Che chắn hạn chế ánh nắng chiếu trực tiếp; sử dụng lưới đen hoặc trồng cây xanh, giàn leo tạo bóng mát
- Chuồng kín: Vận hành hiệu quả hệ thống làm mát, có thể giảm nhiệt độ
chuồng nuôi 5 – 7°C so với bên ngoài; đảm bảo nguồn điện dự phòng.
- Chuồng thông thoáng tự nhiên: Nên làm chuồng hướng Nam hoặc Đông
Nam; lợp mái ngói hoặc mái lá cọ, lá dừa, rơm…; có phên che chống nắng; có thể
phun nước lên mái trong những ngày nắng nóng để hạ bớt nhiệt.
- Vệ sinh chuồng nuôi: Định kỳ vệ sinh, thu gom và xử lý chất thải chuồng nuôi.
- Mật độ nuôi:
+ Gà con: 50 – 60 con/m²
+ Gà 0,5 – 1 kg: 8 – 12 con/m²
+ Gà 2 – 3 kg: 3 – 5 con/m²
- Chăm sóc và nuôi dưỡng
+ Khi thời tiết quá nóng có thể thả ra vườn, gốc cây quanh chuồng; giảm độ dày đệm lót để hạn chế sinh nhiệt.
+ Cho ăn vào sáng sớm hoặc chiều mát; sau khi cho ăn, treo máng để tăng độ thông thoáng chuồng nuôi.
+ Cung cấp đầy đủ nước sạch, mát; cho uống tự do và bổ sung chất điện giải, vitamin C trong những ngày nắng nóng kéo dài.
+ Đối với gà đẻ, tránh nuôi quá béo; giảm năng lượng khẩu phần, bổ sung rau xanh.
* Quản lý dịch bệnh chung:
+ Định kỳ tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh lở mồm long móng, tai xanh, dịch tả, cúm gia cầm…; thường xuyên bổ sung vitamin, men tiêu hóa, điện giải… tăng cường sức đề kháng. Không vận chuyển, tiêm phòng vào thời điểm nắng nóng cao điểm.
+ Thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học, tiêu độc khử trùng định kỳ chuồng trại và khu vực chăn nuôi bằng các loại hóa chất như HanIodine,Virkon,Benkocid…hoặc rắc vôi bột.
+ Thường xuyên theo dõi sức khỏe của đàn vật nuôi, phát hiện gia cầm, gia cầm ốm thực hiện cách ly vào ô riêng để theo dõi, chăm sóc và điều trị. Khi gia cầm, gia cầm ốm chết báo ngay với đồng chí trưởng thôn hoặc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã.
Vì sức khỏe của đàn vật nuôi đề nghị các cơ sở chăn nuôi nghiêm túc thực hiện các nội dung phòng, chống nắng nóng nêu trên./.
Mai Hương