Trong nền kinh tế hiện nay, giá trị của một sản phẩm không chỉ nằm ở công dụng, chất lượng mà còn được thể hiện thông qua tên gọi, dấu hiệu nhận biết, kiểu dáng, giải pháp kỹ thuật, nguồn gốc xuất xứ và những thông tin có giá trị trong kinh doanh. Đây là các yếu tố tạo nên uy tín, sức cạnh tranh và giá trị lâu dài cho tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp.
Quyền sở hữu công nghiệp liên quan đến các đối tượng phổ biến như sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn và bí mật kinh doanh. Mỗi đối tượng có vai trò riêng, song đều hướng tới việc bảo vệ thành quả sáng tạo, dấu hiệu nhận diện, uy tín hàng hóa, dịch vụ và quyền lợi hợp pháp của chủ thể kinh doanh.
Nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau. Đối với người tiêu dùng, nhãn hiệu giúp nhận biết, lựa chọn sản phẩm; đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhãn hiệu là tài sản gắn với chất lượng, uy tín và thương hiệu đã dày công xây dựng.
Các cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh trên địa bàn cần chú trọng lựa chọn nhãn hiệu có khả năng phân biệt, không sao chép hoặc gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của chủ thể khác; đồng thời chủ động tìm hiểu việc đăng ký bảo hộ khi đưa sản phẩm, dịch vụ ra thị trường. Khi đã có căn cứ bảo hộ phù hợp, chủ thể quyền có điều kiện tốt hơn để ngăn ngừa và xử lý hành vi giả mạo, sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn.
Kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm, được thể hiện bằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp các yếu tố đó. Trong thực tế kinh doanh, một mẫu mã đẹp, riêng biệt và phù hợp thị hiếu có thể làm tăng giá trị thương mại, giúp sản phẩm dễ nhận diện hơn trên thị trường.
Đối với sản phẩm có mẫu mã đặc trưng, cơ sở sản xuất cần lưu giữ đầy đủ bản vẽ, hình ảnh, thông tin thiết kế và chủ động xem xét đăng ký bảo hộ theo quy định. Việc sao chép trái phép kiểu dáng đã được bảo hộ không chỉ gây thiệt hại cho cơ sở làm ăn chân chính mà còn làm người tiêu dùng nhầm lẫn về nguồn gốc, chất lượng sản phẩm.
Cùng với việc đăng ký bảo hộ, công tác kiểm tra, rà soát và phòng ngừa các hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, quyền lợi của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh chân chính và giữ gìn trật tự thị trường trên địa bàn.
Bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp không chỉ là trách nhiệm của chủ sở hữu quyền hay cơ quan quản lý nhà nước, mà cần sự đồng hành của toàn xã hội. Mỗi cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh cần tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ, không sản xuất, kinh doanh hàng hóa giả mạo, hàng hóa xâm phạm quyền; chủ động bảo vệ sản phẩm, nhãn hiệu và thành quả sáng tạo do mình tạo lập.
Người tiêu dùng cần lựa chọn hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng, nhãn mác đầy đủ, không tiếp tay cho sản phẩm giả, sản phẩm xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Mỗi người dân hãy phát huy trách nhiệm trong việc phát hiện, phản ánh các dấu hiệu vi phạm, góp phần bảo vệ người tiêu dùng và hỗ trợ các cơ sở sản xuất, kinh doanh chân chính.
Lê Hân