Vi rút Hanta là tác nhân gây bệnh lây truyền từ động vật, chủ yếu là các loài gặm nhấm như chuột. Khi xâm nhập vào cơ thể người, vi rút có thể gây ra các bệnh lý nguy hiểm như hội chứng phổi do Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm suy thận. Đây đều là những bệnh có diễn biến nhanh, có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.
Điểm đáng chú ý là vi rút Hanta không lây lan phổ biến từ người sang người mà chủ yếu lây qua môi trường có nhiễm mầm bệnh từ chuột. Con người có thể nhiễm vi rút khi hít phải bụi có chứa vi rút từ phân, nước tiểu hoặc nước bọt của chuột; khi tiếp xúc trực tiếp với chuột hoặc các vật dụng bị nhiễm bẩn; hoặc khi ăn phải thực phẩm không đảm bảo vệ sinh bị chuột xâm nhập. Trong một số trường hợp hiếm, bệnh cũng có thể lây qua vết cắn của chuột.
Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi rút Hanta thường có thời gian ủ bệnh từ một đến hai tuần. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như sốt cao, đau đầu, mệt mỏi, đau cơ, đặc biệt là vùng lưng và đùi. Một số trường hợp có biểu hiện buồn nôn, nôn, đau bụng. Nếu bệnh tiến triển nặng, người bệnh có thể bị khó thở, tụt huyết áp, suy hô hấp hoặc suy thận, rất nguy hiểm và cần được cấp cứu kịp thời tại cơ sở y tế.
Để chủ động phòng tránh bệnh do vi rút Hanta, mỗi người dân cần thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh môi trường và bảo vệ sức khỏe cá nhân. Trước hết, cần giữ gìn nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng, không để rác thải, thức ăn thừa tồn đọng, tạo điều kiện cho chuột sinh sôi. Cần thường xuyên kiểm tra và bịt kín các khe hở, lỗ hổng trong nhà để ngăn chuột xâm nhập.
Bên cạnh đó, việc kiểm soát và tiêu diệt chuột cũng đóng vai trò quan trọng. Có thể sử dụng các biện pháp như đặt bẫy, dùng thuốc diệt chuột an toàn theo hướng dẫn. Khi phát hiện chuột chết, tuyệt đối không tiếp xúc trực tiếp bằng tay không mà cần sử dụng găng tay, khẩu trang và dụng cụ bảo hộ để thu gom, xử lý đúng cách.
Trong quá trình dọn dẹp nhà cửa, kho tàng, chuồng trại hoặc những nơi lâu ngày không sử dụng – nơi có nguy cơ cao tồn tại phân và nước tiểu của chuột – người dân cần đeo khẩu trang, găng tay và làm ẩm khu vực trước khi vệ sinh để tránh bụi bay lên mang theo vi rút. Không nên quét khô hoặc sử dụng máy hút bụi trong các khu vực nghi ngờ có nhiễm mầm bệnh.
Ngoài ra, cần chú ý đảm bảo an toàn thực phẩm: bảo quản thức ăn trong dụng cụ kín, tránh để chuột tiếp xúc; rửa tay sạch sẽ trước khi ăn và sau khi tiếp xúc với môi trường xung quanh, đặc biệt là những nơi có nguy cơ ô nhiễm.
Khi có các dấu hiệu nghi ngờ như sốt cao, đau cơ, mệt mỏi, khó thở, đặc biệt là sau khi tiếp xúc với môi trường có chuột hoặc dấu hiệu của chuột, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời. Tuyệt đối không chủ quan hoặc tự ý điều trị tại nhà.
Phòng bệnh hơn chữa bệnh, mỗi người dân hãy nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sống, chủ động phòng chống chuột và thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân. Đây chính là cách hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng trước nguy cơ của vi rút Hanta.
Mỗi người dân cần thực hiện thông điệp: Giữ nhà sạch – Ngăn chuột vào – Bảo vệ sức khỏe!
Lê Hân