Công tác bảo vệ chăm sóc trẻ em trên địa bàn thành phố Hà Nội trong những năm qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực, hệ thống chính sách, pháp luật về trẻ em ngày càng được quan tâm triển khai đồng bộ; các chính sách chăm sóc sức khỏe, giáo dục, phòng, chống xâm hại trẻ em... được đẩy mạnh thực hiện góp phần đảm bảo quyền trẻ em. Tuy nhiên, Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá của cả nước, số lượng trẻ em lớn, số dân di cư nhiều nên công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em vẫn còn nhiều khó khăn thách thức. Thành phố hiện có hơn 14.000 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, tình trạng trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em khuyết tật, xâm hại trẻ em vẫn còn diễn biến phức tạp.
Hà Nội tăng cường lãnh đạo công tác chăm sóc, bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội toàn Thành phố quán triệt sâu sắc, cụ thể hóa chủ trương, chỉ đạo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư và các văn bản chỉ đạo của Trung ương, Thành ủy về công tác chăm sóc và bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt nhằm tạo sự đồng thuận, thống nhất, nâng cao nhận thức, hành động của các cấp, các ngành và toàn xã hội trong công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Các cấp ủy, chính quyền cơ sở phải quan tâm sâu sát đến đời sống của Nhân dân, nắm chắc các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn để có biện pháp hỗ trợ kịp thời, coi đây là nhiệm vụ chính trị trực tiếp, thường xuyên của cấp mình, tổ chức mình. Đề cao vai trò trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp trong việc triển khai thực hiện Chỉ thị.
Đẩy mạnh, đổi mới, đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm, hành động chăm sóc và bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Cung cấp thông tin, tư vấn, hỗ trợ, hướng dẫn, nhân rộng các mô hình bảo đảm thực hiện quyền trẻ em và giải quyết các vấn đề về trẻ em nói chung, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt nói riêng. Phát huy vai trò của cơ quan thông tấn báo chí trong tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật, kiến thức, kỹ năng chăm sóc và bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.
Giảm tối đa số trẻ em bị bỏ rơi mới, xác định đây là nhiệm vụ ưu tiên mang tính nhân văn và căn cơ nhất trong công tác chăm sóc và bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Có giải pháp về tư vấn tâm lý, tư vấn pháp lý, chăm sóc sức khỏe sinh sản, hỗ trợ về kinh tế - xã hội cho các nhóm đối tượng có nguy cơ cao như học sinh, sinh viên, phụ nữ mang thai ngoài ý muốn, mẹ đơn thân, gia đình tan vỡ hoặc người lao động di cư gặp bế tắc trong cuộc sống,... Xây dựng mạng lưới cộng tác viên xã hội với sự tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội, nhất là hội phụ nữ và đoàn thanh niên để nắm chắc tình hình ở địa bàn dân cư.
Bảo đảm mọi trẻ em bị bỏ rơi đều được tiếp nhận, chăm sóc an toàn và kịp thời. Trong đó, nơi phát hiện (bệnh viện, địa bàn dân cư, công an, chính quyền) là nơi chịu trách nhiệm; phải thực hiện quy trình, quy định cụ thể, nghiêm túc và đồng bộ trong tổ chức chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám sàng lọc sức khỏe, bàn giao, tiếp nhận, lập hồ sơ pháp lý theo quy định. Tuyệt đối không đùn đẩy trách nhiệm, gây chậm trễ, ảnh hưởng đến sự an toàn và tính mạng của các cháu. Nếu để xảy ra việc bỏ sót trẻ bị bỏ rơi, trẻ bị xâm hại hoặc bị lợi dụng, thì phải xem xét, xử lý nghiêm minh các tổ chức, cá nhân có liên quan. Nghiên cứu xây dựng chính sách đặc thù cho hộ gia đình, cá nhân nhận chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em mất nguồn nuôi dưỡng, trẻ em bị bỏ rơi; quy trình liên thông từ phát hiện - tiếp nhận - chăm sóc ban đầu đối với trẻ em bị bỏ rơi.
Nâng cao hiệu quả và đổi mới mô hình chăm sóc, bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, nâng cao năng lực hệ thống cơ sở bảo trợ xã hội hiện có.
- Thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách của Trung ương, Thành phố về an sinh xã hội, học tập, chăm sóc sức khỏe... dành cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tại các cơ sở trợ giúp xã hội và tại cộng đồng theo quy định.
- Chuyển dần từ mô hình chăm sóc tập trung trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt sang mô hình chăm sóc gia đình - cộng đồng, theo hướng nhà nhỏ - nhóm nhỏ, để mỗi nhóm trẻ gắn với một người chăm sóc ổn định, tạo môi trường gần gũi như gia đình, phù hợp với tâm lý trẻ em và xu thế tiến bộ trên thế giới.
- Sắp xếp, nâng cấp, củng cố các cơ sở bảo trợ xã hội về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực công tác xã hội, các tiêu chuẩn nuôi dưỡng, phòng ngừa bạo lực, xâm hại trẻ em. Khắc phục tình trạng hoạt động hình thức, xuống cấp hoặc thiếu trách nhiệm. Rà soát, cân đối nguồn lực để phát triển thêm cơ sở mới ở những khu vực có nhu cầu lớn…
- Tăng cường công tác kiểm tra; xử lý nghiêm các tập thể, tổ chức, cá nhân vi phạm quyền trẻ em. Hoàn thiện cơ chế xã hội hóa minh bạch để huy động các nguồn lực ngoài ngân sách tham gia vào công tác chăm sóc và bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.
Tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác phát hiện, tiếp nhận, can thiệp, hỗ trợ và các thủ tục pháp lý để trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được hưởng đầy đủ các chính sách an sinh, học tập, chăm sóc sức khỏe; giám sát chặt chẽ ngăn ngừa tình trạng lạm dụng, xâm hại trẻ em. Phát huy sức mạnh, hiệu quả hoạt động của đội ngũ cộng tác viên trong việc rà soát, theo dõi, tiếp nhận, báo cáo, can thiệp, hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.
Nội dung toàn văn Chỉ thị số 07-CT/TU xem chi tiết
Lê Hân