Sau kết thúc bầu cử, công tác kiểm phiếu, việc xác định người trúng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp là một nội dung rất được quan tâm.
Căn Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025 (sau đây viết tắt là Luật), Đài truyền thanh xã Hoà Phú thông tin đến toàn thể nhân dân một số nội dung về việc kiểm phiếu, nguyên tắc xác định người trúng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp như sau:
Kiểm phiếu công khai, có sự chứng kiến của cử tri
Điều 73 của Luật quy định: Việc kiểm phiếu được tiến hành tại phòng bỏ phiếu ngay sau khi cuộc bỏ phiếu kết thúc. Trước khi mở hòm phiếu, Tổ bầu cử phải thống kê, lập biên bản, niêm phong số phiếu bầu không sử dụng đến và phải mời hai cử tri không phải là người ứng cử chứng kiến việc kiểm phiếu. Người ứng cử, đại diện cơ quan, tổ chức giới thiệu người ứng cử hoặc người được ủy nhiệm có quyền chứng kiến việc kiểm phiếu và khiếu nại về việc kiểm phiếu. Các phóng viên báo chí được chứng kiến việc kiểm phiếu.
Sau khi hoàn tất kiểm phiếu, Tổ bầu cử phải lập biên bản kết quả kiểm phiếu theo quy định tại Điều 76. Biên bản kết quả kiểm phiếu phải có các nội dung như sau: (1) Tổng số cử tri của khu vực bỏ phiếu; (2) Số lượng cử tri đã tham gia bỏ phiếu; (3) Số phiếu phát ra; (4) Số phiếu thu vào; (5) Số phiếu hợp lệ; (6) Số phiếu không hợp lệ; (7) Số phiếu bầu cho mỗi người ứng cử; (8) Những khiếu nại, tố cáo đã nhận được; những khiếu nại, tố cáo đã giải quyết và kết quả giải quyết; những khiếu nại, tố cáo chuyển đến Ban bầu cử.
Nguyên tắc xác định người trúng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
Theo quy định tại Điều 78 của Luật:
- Kết quả bầu cử được tính trên số phiếu bầu hợp lệ và chỉ được công nhận khi đã có quá một nửa tổng số cử tri trong danh sách cử tri tại đơn vị bầu cử tham gia bầu cử, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 80 của Luật này.
Khoản 4, Điều 80 quy định: Trong trường hợp bầu cử lại thì ngày bầu cử được tiến hành chậm nhất là 07 ngày sau ngày bầu cử đầu tiên. Trong cuộc bầu cử lại, cử tri chỉ chọn bầu trong danh sách những người ứng cử tại cuộc bầu cử đầu tiên. Nếu bầu cử lại mà số cử tri đi bầu cử vẫn chưa đạt quá một nửa tổng số cử tri trong danh sách cử tri thì kết quả bầu cử lại được công nhận mà không tổ chức bầu cử lại lần thứ hai.
- Người trúng cử phải là người ứng cử có số phiếu bầu đạt quá một nửa tổng số phiếu bầu hợp lệ.
- Trường hợp số người ứng cử đạt số phiếu bầu quá một nửa tổng số phiếu bầu hợp lệ nhiều hơn số lượng đại biểu mà đơn vị bầu cử được bầu thì những người trúng cử là những người có số phiếu bầu cao hơn.
- Trường hợp cuối danh sách trúng cử có nhiều người được số phiếu bầu bằng nhau và nhiều hơn số lượng đại biểu được bầu đã ấn định cho đơn vị bầu cử thì người nhiều tuổi hơn là người trúng cử.
Căn cứ vào kết quả tổng kết bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến người trúng cử đại biểu Quốc hội, Hội đồng Bầu cử quốc gia sẽ tiến hành xác nhận tư cách của người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, cấp Giấy chứng nhận đại biểu Quốc hội khóa XVI cho người trúng cử và báo cáo Quốc hội khóa XVI về kết quả xác nhận tư cách đại biểu Quốc hội tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội.
Căn cứ vào kết quả tổng kết bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân nhiệm kỳ 2026-2031 ở cấp mình, kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến người trúng cử đại biểu Hội đồng nhân dân, Ủy ban bầu cử các cấp tiến hành xác nhận tư cách của người trúng cử đại biểu Hội đồng nhân dân nhiệm kỳ 2026-2031 của cấp mà mình chịu trách nhiệm tổ chức bầu cử.
Cùng với đó, Ủy ban bầu cử cấp giấy chứng nhận đại biểu Hội đồng nhân dân nhiệm kỳ 2026-2031 cho người trúng cử và báo cáo Hội đồng nhân dân khóa mới về kết quả xác nhận tư cách đại biểu tại kỳ họp đầu tiên của Hội đồng nhân dân.
Nguyễn Thu
(tổng hợp từ https://hoidongbaucu.quochoi.vn/)